Nên bỏ độc quyền kinh doanh để thị trường hạ ‘sốt’?

Từ giữa tháng 12, giá vàng liên tục gây bất ngờ lúc xô đổ hết kỷ lục này tới kỷ lục khác. Đáng nói là lúc giá vàng thế giới tăng thì giá trong nước lập tức tăng theo. Nhưng lúc giá thế giới giảm hoặc đứng im thì giá vàng SJC vẫn ko ngừng “nhảy múa”.

Điều này làm giá vàng trong nước đang cao hơn thế giới khoảng 18 triệu đồng/lượng. Khoảng cách giữa giá mua và bán cũng rất cao, mang thời điểm lên tới một,8 triệu đồng/lượng, đẩy rủi ro về phía người dân.

Phân tích về thực trạng này, ông Huỳnh Trung Khánh, Phó giám đốc Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam (VGTA), cố vấn Hội đồng Vàng thế giới tại Việt Nam lý giải, giá vàng SJC tăng giảm ko theo giá thế giới mà theo cung cầu trong nước. Thị trường vàng thời gian qua đang trong tình cảnh mang cầu nhưng nguồn cung yếu nên giá diễn biến bất thường như vậy.

“Vàng SJC thời điểm này chỉ lưu thông trong nước. Theo tôi được biết, 10 năm nay Nhà nước ko sản xuất thêm vàng. Vàng SJC là thương hiệu quốc gia. Dù vậy, liên doanh SJC ko được dập thêm vàng nếu ko mang sự đồng ý của Ngân hàng Nhà nước. Trong lúc đó người dân ko muốn bán nên những doanh nghiệp phải đưa ra giá cao để khuyến khích người bán”, ông Khánh nói.

Giá vàng liên tục tăng cao do nguồn cung hạn chế. (Ảnh minh họa: Minh Đức).

Giá vàng liên tục tăng cao do nguồn cung hạn chế. (Ảnh minh họa: Minh Đức).

Đồng quan điểm, ông Đinh Nho Bảng, Phó giám đốc kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Kinh doanh Vàng Việt Nam (VGTA) cũng cho rằng, giá vàng tăng ko phải do người dân mua quá nhiều mà toàn bộ do khan hiếm vàng SJC. 

Nguyên nhân xuất phát từ những quy định quản lý thị trường vàng tại Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng ko cho phép những doanh nghiệp nhập khẩu vàng nguyên liệu, trong lúc Ngân hàng Nhà nước độc quyền nhập khẩu nhưng nhiều năm nay lại ko nhập khẩu vàng. 

Thiếu nguồn cung, một số doanh nghiệp phải tiêu sử dụng vàng SJC để sản xuất vàng trang sức, làm cho vàng SJC càng khan hiếm.

Cần bỏ cơ chế độc quyền 

Trong bối cảnh hiện nay, theo những chuyên gia để ổn định thị trường thì Nghị định 24 ko còn phù hợp và cần thay đổi để cả người dân, doanh nghiệp, thị trường và nền kinh tế cùng hưởng lợi.

Theo các chuyên gia, muốn bình ổn thị trường vàng thì nên bỏ chế độ kinh doanh độc quyền. (Ảnh minh họa: Minh Đức).

Theo những chuyên gia, muốn bình ổn thị trường vàng thì nên bỏ chế độ kinh doanh độc quyền. (Ảnh minh họa: Minh Đức).

Ông Đinh Nho Bảng đặt vấn đề là mang nên duy trì vàng SJC làm vàng chuẩn quốc gia hay ko, vì cùng chất lượng như nhau, trọng lượng như nhau, nhưng hiện nay, chênh lệch giữa vàng SJC và những loại vàng khác lên tới hơn 10 – 18 triệu đồng/lượng là vô lý.

ko thể phủ nhận tác động hiệu quả từ Nghị định 24 giúp Ngân hàng Nhà nước thực hiện mục tiêu chống “đô la hóa, vàng hóa”, thị trường tự điều tiết được cung – cầu. vượt trội, ko còn tình trạng người dân đổ xô đi mua vàng, tình trạng vàng hóa trong nền kinh tế được ngăn chặn, vàng miếng ko còn được sử dụng làm phương tiện thanh toán…

Tuy nhiên, lúc thị trường đã bình ổn thì cũng cần phải thay đổi cho phù hợp.

“Tôi nghĩ những quy định tại Nghị định 24 phải thay đổi. Còn sửa hay làm mới thì sẽ phụ thuộc Ngân hàng Nhà nước, nhưng theo tôi là nên làm mới, thay thế bằng một Nghị định khác để người dân, doanh nghiệp dễ đọc, dễ hiểu”, đại diện VGTA nói.

PGS.TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế nêu nhận định, việc Ngân hàng Nhà nước vừa thực hiện chức năng sản xuất và kinh doanh vàng, vừa thực hiện chức năng bình ổn thị trường vàng dẫn tới mâu thuẫn về mục tiêu và vai trò quản lý Nhà nước.

Hơn nữa, việc độc quyền cho SJC làm thương hiệu vàng quốc gia dẫn tới thiếu sự bình đẳng giữa những doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh vàng miếng. Cụ thể, người dân phải bán vàng miếng những thương hiệu vàng khác mà họ đã mua nắm giữ từ bao lâu với giá rẻ hơn vàng SJC, mặc dù chất lượng như nhau.

“Chính sách độc quyền vàng cũng gây thiếu nguồn cung, làm cho thị trường bị đẩy nóng lên, gây bất lợi cho người tiêu tiêu sử dụng và nền kinh tế”, ông Long nêu quan điểm.

Theo chuyên gia này, Ngân hàng Nhà nước chỉ thực hiện chức năng quản lý và hoạch định chính sách điều tiết dự trữ ngoại hối bằng vàng theo Pháp lệnh Ngoại hối, Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật những tổ chức tín dụng mà ko nên tham gia sản xuất kinh doanh hoặc điều tiết thị trường bằng những biện pháp hành chính, ko trực tiếp can dự việc kinh doanh của những doanh nghiệp.

Do đó, ông Long đặt vấn đề trước hết cần cho phép những doanh nghiệp được nhập khẩu vàng nguyên vật liệu để sản xuất vàng. 

“Nếu để doanh nghiệp tự xuất và nhập khẩu vàng thì luồng vàng ra – vào Việt Nam sẽ nhanh hơn, cân bằng được giá trong nước với giá thế giới”, chuyên gia này nói.

Từng trao đổi về vấn đề kinh doanh độc quyền vàng trước Quốc hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng lý giải, trước đây thị trường vàng gây nhiều hệ lụy, bất ổn nền kinh tế nên Chính phủ đã ban hành Nghị định 24 với chủ trương chống vàng hóa.

Trong đó, Nghị định 24 mang chính sách rất cần thiết là Ngân hàng Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng. Thời điểm đó, Ngân hàng Nhà nước đã giới thiệu thông tin tình hình sản xuất vàng miếng, mang rất nhiều thương hiệu khác nhau song SJC chiếm trên 90% trên thị trường.

Ngân hàng Nhà nước đã cân nhắc lựa tậu thương hiệu nào để sản xuất, lựa tậu thương hiệu riêng hay tậu thương hiệu khác. Tuy nhiên, sau lúc phân tích giới thiệu thông tin tiện lợi, giá thành, nếu tậu một thương hiệu riêng của Ngân hàng Nhà nước hoặc một thương hiệu khác thì người dân sẽ chuyển đổi vàng đang chiếm 90% trên thị trường sang thương hiệu khác.

Việc này mất rất nhiều giá thành của xã hội vào việc ko cần thiết. Chính vì vậy, sau Nghị định 24, Ngân hàng Nhà nước sản xuất vàng miếng nhưng thuê SJC gia công, dưới sự quản lý chặt chẽ của đơn vị này.

Bà Hồng cũng khẳng định, với vai trò quản lý nhà nước, Ngân hàng Nhà nước sẽ sẵn sàng điều tiết giá vàng nếu thấy cần thiết, tuy nhiên chỉ trong trường hợp cần thiết mới tiến hành nhập khẩu vàng để can thiệp.

Châu Anh

Related post

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *